Makonde

Kamusi ya Kimakonde — salamu, maneno na tafsiri ya Kiswahili

Code: kde

Country: Tanzania, Mozambique

Kuhusu Lugha hii

Lugha ya Kimakonde inazungumzwa na watu zaidi ya milioni moja na nusu hasa katika mikoa ya Lindi na Mtwara, kusini mwa Tanzania, na pia katika mikoa ya kaskazini mwa Msumbiji. Madhumuni ya kamusi hii ni kuwafikia wazungumzaji wa lugha hii na hivyo kutoa mchango katika kuikuza na kuihifadhi. Ni matumaini yetu kuwa mchango huu utatoa changamoto kwa Wamakonde kutaka kuiboresha kamusi hii na kuitumia kuwafunza vijana matumizi makini ya lugha yao. Pia tunatumaini kwamba wazungumzaji wa lugha nyingine nyingi za Tanzania ambazo hazina maandiko yoyote watahamasika na kuanza kazi ya kuziandika lugha hizi.

Kimakonde is spoken by more than one and a half million people, especially in Lindi and Mtwara in southern Tanzania and in northern Mozambique. This dictionary aims to reach speakers of the language and contribute to its promotion and preservation. We hope this work will inspire Makonde communities to improve the dictionary and use it to teach young people careful use of their language, and encourage speakers of other undocumented Tanzanian languages to begin writing theirs.

Also Known As:

Makonde, Chimakonde, Kimakonde, Chinimakonde, Konde, Matambe, Matambwe, Mekwengo, Maviha, Vadonde, Vamakonde, Vamwalu, Vamwambe, Chimaviha, Donde, Kimawiha, Mabiha, Mavia, Mawia, Mawiha, Mwalu, Mwambe, Ndonde, Cimakonde, Maconde, Makonda, Shimakonde, Cimabiha, Tambwe, Simakonde

Keywords:

Bantu, Makonde, Kimakonde, Chimakonde, Lindi, Mtwara, Rugemalira, kamusi ya kimakonde

Dictionary

How do you say "zaliwa" in Makonde?Unasemaje "zaliwa" kwa Makonde?

velekwa[kuvéle:kwa]
Type: verb
Notes:
phonetic: kuvéle:kwa
Kila munu ave na kwao pavelekwejije. Kila mtu ana kwao alikozaliwa. Var: valekwa.
dictionaryrugemalira-dictionarymakonde-vocabulary
Share
Added on 06/12/2026 · Page

How do you say "zaana" in Makonde?Unasemaje "zaana" kwa Makonde?

velekana[kuvéleka:na]
Type: verb
Notes:
phonetic: kuvéleka:na
cf: veleka. Prdm: velekanila.
dictionaryrugemalira-dictionarymakonde-vocabulary
Share
Added on 06/12/2026 · Page

How do you say "bear, give birth" in Makonde?Unasemaje "zaa" kwa Makonde?

veleka[kuvéle:ka]
Type: verb
Notes:
phonetic: kuvéle:ka
Nnumbwagu wa kuvelekwa. Blood brother. Wangu wa kuzaliwa. kuvelekwako. matrilineal. ulikozaliwa, upande wa mama. Prdm: velekela, veleha, velekana, velekwa.
dictionaryrugemalira-dictionarymakonde-vocabulary
Share
Added on 06/12/2026 · Page

How do you say "zalisha" in Makonde?Unasemaje "zalisha" kwa Makonde?

veleha[kuvéle:ha]
Type: verb
Notes:
phonetic: kuvéle:ha
cf: veleka. Prdm: velehela, velehanga.
dictionaryrugemalira-dictionarymakonde-vocabulary
Share
Added on 06/12/2026 · Page

How do you say "vimba, umuka" in Makonde?Unasemaje "vimba, umuka" kwa Makonde?

vehuka[kuvéhú:ka]
Type: verb
Notes:
phonetic: kuvéhú:ka
cf: veha.
dictionaryrugemalira-dictionarymakonde-vocabulary
Share
Added on 06/12/2026 · Page

How do you say "peperusha; puliza moto uwake" in Makonde?Unasemaje "peperusha; puliza moto uwake" kwa Makonde?

veheja[kuvéhe:ja]
Type: verb
Notes:
phonetic: kuvéhe:ja
Prdm: vehejela, vehejeja, vehejanga.
dictionaryrugemalira-dictionarymakonde-vocabulary
Share
Added on 06/12/2026 · Page

How do you say "puliza" in Makonde?Unasemaje "puliza" kwa Makonde?

veha[kuvê:ha]
swh puliza
en blow
Type: verb
Notes:
phonetic: kuvê:ha
Prdm: vehela, veheja, vehuka.
dictionaryrugemalira-dictionarymakonde-vocabulary
Share
Added on 06/12/2026 · Page

How do you say "chonga" in Makonde?Unasemaje "chonga" kwa Makonde?

veda[kuvê:da]
Type: verb
Notes:
phonetic: kuvê:da
Prdm: vedela, veja, vedya, vedanga.
dictionaryrugemalira-dictionarymakonde-vocabulary
Share
Added on 06/12/2026 · Page

How do you say "balehe (wasichana)" in Makonde?Unasemaje "balehe (wasichana)" kwa Makonde?

vayuka[kuváyú:ka]
Type: verb
Notes:
phonetic: kuváyú:ka
dictionaryrugemalira-dictionarymakonde-vocabulary
Share
Added on 06/12/2026 · Page

How do you say "kuna, washa, kuna" in Makonde?Unasemaje "kuna, washa, kuna" kwa Makonde?

vavanga[kuváva:nga]
Type: verb
Notes:
phonetic: kuváva:nga
Var: vava. Prdm: vavangila.
dictionaryrugemalira-dictionarymakonde-vocabulary
Share
Added on 06/12/2026 · Page
Loading more words…

Did we miss a word?

Help us improve the Makonde dictionary by adding it.

Click here to add a new word