Free download — kamusi ya Kimeru (v1.0-alpha). ALPHA TESTING: words and phrases may be incorrect — verify at kamusi.nukta.co.tz.
| Kimeru | Kiswahili | English |
|---|---|---|
| arĩna wendo | mwenye mapenzi | in love |
| Ikwega | Jibu la "Muuga rũkĩrĩ" | Answer to "Muuga rũkĩrĩ" |
| Imbui ibwega | Sawa, asante | Fine, thank you |
| Impendete mpaka yakwa | Nampenda paka wangu. | I love my cat. |
| Inkari bwega | Niko vizuri. | I am good. |
| Ĩta bwega na mũrungu akũtharime! | Nenda salama, na Mungu akubariki! | Go well, and God bless you! |
| Kethia | Msalimie... | Say "Hi" to... |
| Mama bwega! | Usiku mwema! | Good night! |
| mũnyanya | mpenzi | loved one, mwendwa |
| Muuga rũkĩrĩ | Habari za asubuhi | Good morning. |
| Natĩa? | Habari? (isiyo rasmi) | How are you? (informal) |
| Ndĩ ũmwega | Niko salama. | I am fine. |
| Ndĩ ũmwega, nĩ bwega. A ũgwe? | Niko salama, asante. Na wewe? | I'm fine, thank you. And you? |
| Nĩ bwega, nĩ bwega igũkũmenya | Asante, nami nimefurahi kukujua. | Thank you, good to know you, too. |
| Nĩĩnjega | Niko salama | I'm fine |
| nkethi | salamu | greetings |
| Nkũ gwegwa igũkũmenya | Nimefurahi kukujua. | I am pleased to know you. |
| Ntĩbui | Siko salama. | I am not fine. |
| Ntĩkwigwa bwega | Sijisikii vizuri. | I am unwell. |
| Ntũĩra bwega | Nimekuwa vizuri. | I have been doing well. |
| Tigwa bwega | Kwaheri | Goodbye. |
| Tinda bwega! | Siku njema! | Good day! |
| Tũonane kaĩrĩ! | Tutaonana tena! | See you next time! |
| Ũbwega | Jibu la "watind'atĩa?" | Answer to "watind'atĩa?" |
| Ũkari atĩa? | Habari? | How are you? |
| Ũrĩ ũmwega? | Habari? | How are you? |
| Ũrĩo mwega? | Habari? | How are you? |
| Ũtũĩrĩ atĩa? | Umekuwaje? | How have you been? |
| Watind'atĩa? | Siku yako ilikuwaje? | How was your day? |
| wendo | upendo | love |
| Kimeru | Kiswahili | English |
|---|---|---|
| A ũgwa wetagwa atĩa? | Na wewe unaitwaje? | And what's your name? |
| aakũire | alikufa | he/she died (a+a+kũire - he+perfect+to-die) |
| ageeta | ataenda | s/he will go (a+ga+ĩta - he+future+go) |
| Agũkara kagita gakanene mũno | Alikaa muda mrefu sana. | He stayed for a very long time. |
| akainga | atafunga | s/he will close (a+ka+inga - he+future+close) |
| Akari atĩa? | Anafanana vipi? | What does he look like? |
| akarĩa | atakula | s/he will eat |
| Alice ĩna mũtundu jũ mũraja | Alice ana nywele ndefu. | Alice has long hair. |
| Ankũaria na mũcore wakwa | Ninazungumza na rafiki yangu. | I am talking to my friend. |
| ankũrĩa | Ninakula | I am eating |
| ankũtheka | Ninacheka | I am laughing |
| ankũthoma | Ninasoma | I am reading |
| Ankwara ũrũrĩ akwa | Ninaandaa kitanda changu. | I am doing my bed. |
| Ankwigwa toro | Nina usingizi. | I am sleepy. |
| araanda | alipanda | s/he planted (a+ra+anda - he+past+plant) |
| araena | alipumua | s/he breathed (a+ra+ena - he+unwitnessed past+breathe) |
| araona | aliona | s/he saw (a+ra+ona - he+unwitnessed past+see) |
| Are, ntĩaragia kiswahiri | Hapana, sizungumzi Kiswahili. | No I don't speak Kiswahili. |
| arena | alipumua | s/he breathed (a+ra+ena - he+unwitnessed past+breathe) |
| arĩe | ale | s/he should eat |
| Arĩĩ, nyomba ya ... ĩrĩ ko? | Samahani, nyumba ya ... iko wapi? | Excuse me, where is ...'s house? |
| aroona | aliona | s/he saw (a+ra+ona - he+unwitnessed past+see) |
| atĩ, tĩ | yeye si | he/she/it is not |
| atĩa | vipi? | how? |
| atĩkwenda | hataki | s/he doesn't want |
| bakarĩa | watakula | they will eat |
| barĩe | wale | they should eat |
| batĩ, tĩ | wao si | they are not |
| batĩkwenda | hawataki | they don't want |
| be, i | wao ni | they are |
| beete | waende | they should go |
| bũrĩe | mle | y'all should eat |
| bũtĩ | ninyi si | y'all are not |
| bũtĩkwenda | hamtaki | y'all don't want |
| bwĩ | ninyi ni | y'all are |
| bwĩ na | mnayo | y'all have |
| bwĩte | mwende | y'all should go |
| Ee imbaragia kiĩmeru | Ndiyo, nazungumza Kimeru. | Yes I speak Kimeru. |
| Ee mbere ya kĩraci | Yuko mbele ya darasa. | He is in front of the class. |
| ee, nĩ | yeye ni | he/she/it is |
| eete | aende | s/he should go |
| ga nkũgera | Ninatupa | I throw / I am throwing |
| ga nkũrĩa | Ninakula | I am eating |
| gakũrĩa | anakula | s/he is eating |
| gakũtheka | anacheka | s/he is laughing |
| gakũthoma | anasoma | s/he is reading |
| gatũkũrĩa | tunakula | we are eating |
| gatũkũtheka | tunacheka | we are laughing |
| gatũkũthoma | tunasoma | we are reading |
| Gutĩ na | Hakuna... | There is/are no... |
| ibakwenda | wanataka | they want |
| ibarĩĩre | walikula | they ate |
| ibejĩte | wanakuja | they are coming |
| ibũkwenda | mnataka | y'all want |
| Igũkuura | Inanyesha. | It is raining. |
| Ĩja haja! | Njoo hapa! | Come here! |
| imbi | nini? | what? |
| Imbi ũkũrĩa? | Unakula nini? | What are you eating? |
| Imbi ũkũthithia? | Unafanya nini? | What are you doing? |
| imbijĩ | Najua | I know |
| imbĩjĩte | Ninakuja | I am coming |
| ĩna mĩthũ ja maĩrũ | Ana macho meusi. | She has black eyes. |
| ĩna mũtundu jũ mũkwĩ | Ana nywele fupi. | He has short hair. |
| ĩndĩ | lakini | lini? | but | when? |
| indĩĩre | Nilikula | I ate |
| ing'ana | ngapi? | how many? |
| ingũkwenda | Nakutaka | I want you |
| inkwenda | Nataka | I want |
| Inkwendo tethio | Nahitaji msaada. | I need help. |
| intũraga | Ninaishi (gũtũra)... | I live (in) ... (gũtũra). |
| ĩrĩ akwĩ na banki | Iko karibu na benki. | It is near the bank. |
| itũkwenda | tunataka | we want |
| itũrĩĩre | tulikula | we ate |
| itwĩjĩte | tunakuja | we are coming |
| James ĩna magũrũ ja maraja | James ana miguu mirefu. | James has long legs. |
| kabakũrĩa | wanakula | they are eating |
| kabakũtheka | wanacheka | they are laughing |
| kabakũthoma | wanasoma | they are reading |
| Kara arĩa! | Keti pale! | Sit there! |
| Kĩ metheni | Iko mezani. | It is on the table. |
| Kurũ ĩrĩ rungu rwa metha | Mbwa yuko chini ya meza. | The dog is under the table. |
| Kwina | Kuna... | There is/are... |
| maembe jang'ana? | maembe mangapi? | how many mangoes? |
| Mbaragia kanini | Nazungumza kidogo. | I speak a little. |
| Mbetagana mbaci | Nasafiri kwa basi. | I travel by bus. |
| Mbetagwa | Jina langu ni... | My name is... |
| Mbetera | Ngoja (nisubiri) | Wait (for me) |
| mbĩte | Niende | I should go |
| Mbĩtĩtĩ kũmama | Ninaenda kulala. | I am going to sleep. |
| Mbĩtĩtĩ thokone | Ninaenda sokoni. | I am going to the market. |
| Mbumete | Ninatoka... | I come from... |
| Mpa rũũji! | Nipe maji! | Give me water! |
| Mpaka ĩrĩ ĩgũrũ rĩa metha | Paka yuko juu ya meza. | The cat is in the table. |
| Mpendete | Napendelea... | I prefer... |
| Mpomba gũkinya rwako atĩa? | Nifikaje kwako? | How do I get to your place? |
| Mpwĩmpwĩ itĩ kĩtharimo | Haraka haraka haina baraka. | Hurry hurry has no blessings. |
| Mwarĩ arĩ mbere ya nyomba | Bibi yuko mbele ya nyumba. | The lady is in front of the house. |
| naa | wapi? | where? |
| naandĩre | alipanda (hakika) | s/he planted (for sure) |
| nakwenda | anataka | s/he wants |
| Nankũrĩa ĩgembe | Ninakula embe. | I am eating a mango. |
| narĩĩre | alikula | s/he ate |
| ndeke | Niondoke | I should leave, that I leave |
| ndĩ | mimi ni | I am |
| Ndĩ mũborisi | Mimi ni polisi. | I am a police officer. |
| Ndĩ mwarimũ | Mimi ni mwalimu. | I am a teacher. |
| ndĩ na | nina | I have |
| Ndĩ na mpara | Nina njaa. | I am hungry. |
| Ndĩ na ng'ombe ijĩrĩ | Nina ng'ombe wawili. | I have two cows. |
| Ndĩ na nyoonta | Nina kiu. | I am thirsty. |
| ndĩe | Nile | I should eat |
| Ndĩenda kũnywa rũũjĩ | Ningependa kunywa maji. | I would like to drink water. |
| Ndĩkũria tĩrĩ, kĩrĩ ko gĩkombe? | Samahani, kikombe kiko wapi? | Excuse me, where is the cup? |
| Ndĩrĩa mũcere na nyama | Ninakula mchele na nyama. | I am eating rice and meat. |
| ndombire | Niliomba kitu (kũromba) | I asked for sth (kũromba) |
| nejĩte | anakuja | s/he is coming |
| ngakara | Nitakaa | I will stay |
| Ngakũringira thimũ | Nitakupigia simu. | I will call you. |
| ngakwenda | Nitakutaka | I will want you |
| ngeeta | Nitaenda | I will go |
| Nĩ akũthoma gatheti | Anasoma gazeti. | He is reading the newspaper. |
| Nĩ atĩa akũthithia? | Anafanya nini? | What is he doing? |
| Nĩ atĩa ũkũthithia? | Unafanya nini? | What are you doing? |
| Nĩ ciringi magana jana | Ni shilingi mia nne. | It costs 400 KSh. |
| Nĩ imbi ũkũthithia? | Unafanya nini? | What are you doing? |
| nĩ mbeca ing'ana? | ...ni pesa ngapi? | How much is...? |
| Ni nkũthũgaania | Ninafikiri. | I am thinking. |
| Nĩ nkwerua | Naelewa. | I understand. |
| nĩkĩ | kwa nini? | why? |
| nkarĩa | Nitakula | I will eat |
| nkarua | Nitapika | I will cook (n+ka+rua - I+future+cook) |
| nkeja | Nitakuja | I will come (n+ka+ija - I+future+come) |
| nkũjũkia | Nimechukua | I have taken |
| nkũrĩa | Nimekula (sasa hivi) | I have eaten (just finished) |
| No nkinya ndĩe | Lazima nile | I must eat, I have to eat |
| No nkinya urĩe | Lazima ule | You must eat |
| Nteithia! | Nisaidie! | Help me! |
| ntheke | Nicheke | I should laugh, that I laugh |
| ntĩ | mimi si | I am not |
| Ntĩ kwendontu | Nimechoka / sina la kufanya. | I am bored. |
| Ntĩ kwerua | Sielewi | I don't understand |
| Ntijĩ | Sijui. | I don't know. |
| ntĩkwenda | Sitaki | I don't want |
| Ntũ mũrume arĩ nyuma ya nyomba | Bwana yuko nyuma ya nyumba. | The man is behind the house. |
| Ntũraga | Ninaishi... | I live in... |
| Nũ ũsokere? | Unaweza kurudia? | Could you repeat? |
| Nũaragia kiĩmeru? | Unazungumza Kimeru? | Do you speak Kimeru? |
| Nũaragia kiswahiri? | Unazungumza Kiswahili? | Do you speak Kiswahili? |
| nũũ | nani? | who? |
| Rete gĩtĩ kiu aja! | Lete kiti hicho hapa! | Bring that chair here! |
| Rĩa bwega! | Furahia chakula chako! | Enjoy your meal! |
| Riĩtwo rĩakwa | Jina langu ni... | My name is... |
| Riũa nĩ rĩkwara | Jua linawaka. | The sun is shining. |
| rũũjĩ rũng'ana? | maji kiasi gani? | how much water? |
| Stella nendete kurũ yawe | Stella anampenda mbwa wake. | Stella likes her dog. |
| Tiketi kwĩta Meru nĩ mbeca ing'ana? | Tiketi ya kwenda Meru ni pesa ngapi? | How much does a ticket to Meru cost? |
| tũkarĩa | tutakula | we will eat |
| tũrĩe | tule | we should eat |
| tũtĩ | sisi si | we are not |
| tũtĩkwenda | hatutaki | we don't want |
| twĩ | sisi ni | we are |
| twĩte | tuende | we should go |
| Ũ tiga | Samahani, nisamehe | Excuse me, pardon me |
| Ũkwona mũtanokwa? | Umemwona mwana wangu? | Have you seen my son? |
| Umĩtĩ ko? | Unatoka wapi? | Where are you from? |
| Ũtũraga ko? | Unaishi wapi? | Where do you live? |
| ũũni | mimi (mkazo) | I (emphatic) |
| Wĩtagana mbi Meru? | Unasafirije kwenda Meru? | How do you travel to Meru? |
| Wĩtĩtĩ ko? | Unaenda wapi? | Where are you going? |
| Wũthitha gĩatĩa? | Unafanya kazi gani? | What do you do? |
Kamusi ya Kimeru — Nukta Kamusi. Community-contributed phrases for language preservation.